Dkt. Şevval Zümra Öztürk
Renkli halka dizme oyuncağı
Konuşma ve Ses Bozuklukları

Artikülasyon (Sesletim) Bozukluğu Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Dkt. Şevval Zümra Öztürk5 dk okuma

Bazı sesleri çıkaramama, sesleri değiştirme ya da atlama... Sesletim bozukluğunun türlerini, nedenlerini ve terapi sürecini anlattık.

Artikülasyon ya da sesletim bozukluğu, konuşma seslerinin doğru biçimde üretilememesidir. Çocuk "kedi" yerine "tedi", "su" yerine "şu" diyebilir ya da bazı sesleri tamamen atlayabilir. Yaşa uygun bazı hatalar normaldir; ancak belirli bir yaştan sonra devam eden hatalar desteğe ihtiyaç duyar.

Sık görülen hata türleri

  • Yerine koyma: bir sesin yerine başka bir ses kullanma ("kalem" yerine "talem")
  • Atlama: bir sesi söylememe ("masa" yerine "maa")
  • Bozma: sesi hatalı biçimde üretme (dilin dişler arasından çıktığı peltek "s")
  • Ekleme: kelimeye fazladan ses ekleme

Olası nedenler

  • Konuşma seslerini üretmek için gereken motor becerilerin yeterince gelişmemesi
  • İşitme kaybı, özellikle tekrarlayan orta kulak iltihapları
  • Dudak-damak yarığı gibi yapısal farklılıklar
  • Dil bağı gibi ağız içi yapıların hareketini kısıtlayan durumlar
  • Çoğu durumda ise belirgin bir neden bulunmaz

Hangi ses hangi yaşta?

Türkçede "p, b, m, t, d, n" gibi sesler erken; "s, ş, z, j, l, r" gibi sesler daha geç oturur. "r" sesinin 5-6 yaşa kadar tam oturmaması olağandır. 4 yaşından sonra konuşması yabancılar tarafından anlaşılmayan bir çocuk mutlaka değerlendirilmelidir.

Terapi süreci

  • Sesi tek başına doğru üretmeyi öğrenmek (ağız, dil ve dudak konumlarının gösterilmesi)
  • Doğru sesi hecede, sonra kelimede kullanmak
  • Cümlede ve serbest konuşmada genellemek
  • Doğru ve yanlış sesi ayırt etmeye yönelik işitsel çalışmalar

Düzenli terapi ve evde kısa ama sık yapılan alıştırmalarla sesletim bozukluklarının büyük kısmı başarıyla düzelir.

Kaynaklar ve referanslar

  • dilvekonusmaterapisti blog yazıları

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir uzmanın muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz. Kendiniz ya da yakınınız için bir dil ve konuşma terapistine danışınız.

Tüm yazılara dön

Benzer yazılar

Konuşma ve Ses Bozuklukları9 dk okuma

Öğretmenlerde Ses Kısıklığı: Nedenleri, Egzersizler ve Ses Terapisi

Öğretmenler ses bozukluğu açısından en riskli meslek gruplarından biridir. Bir dil ve konuşma terapisti gözünden öğretmenlerde ses kısıklığının nedenlerini, uyarı işaretlerini, sınıfta uygulanabilir stratejileri, günlük ses egzersizlerini ve ses terapisinin nasıl ilerlediğini anlattık.

Devamını Oku
Konuşma ve Ses Bozuklukları9 dk okuma

Evde Kekemelik Egzersizleri: Hangileri Gerçekten İşe Yarar?

Diyafram nefesinden yumuşak başlangıca, uzatılmış konuşmadan takılmadan çıkma tekniğine kadar evde uygulanabilecek kekemelik egzersizlerini; ne kadar, ne sıklıkla yapılacağını ve hangi alışkanlıkların işe yaramadığını adım adım anlattık.

Devamını Oku
Konuşma ve Ses Bozuklukları7 dk okuma

Kekemelikte Erken Müdahale Tedavi Başarısını Artırıyor

Kekemelik okul öncesi dönemde fark edilip desteklendiğinde terapiden alınan sonuçlar belirgin biçimde artar. Dil ve Konuşma Terapisti Dkt. Şevval Zümra Öztürk, erken müdahalenin neden bu kadar önemli olduğunu anlatıyor.

Devamını Oku