Dkt. Şevval Zümra Öztürk
Rengarenk pastel boyalar
Konuşma ve Ses Bozuklukları

Kekemelik Nedir? Çocuklarda ve Yetişkinlerde Belirtiler ve Terapi

Dkt. Şevval Zümra Öztürk6 dk okuma

Ses ve hece tekrarları, uzatmalar, takılmalar... Kekemeliğin nedenlerini, geçici akıcısızlıktan farkını ve güncel terapi yaklaşımlarını anlattık.

Kekemelik, konuşmanın akışının istemsiz tekrarlar, uzatmalar ve takılmalarla kesintiye uğradığı bir akıcılık bozukluğudur. Genellikle 2-5 yaş arasında, dilin hızla geliştiği dönemde başlar.

Belirtiler

  • Ses ya da hece tekrarları: "b-b-b-bardak", "ba-ba-bardak"
  • Ses uzatmaları: "sssssu"
  • Bloklar: sesin hiç çıkmadığı sessiz takılmalar
  • Konuşurken göz kırpma, baş sallama, yüz gerginliği gibi eşlik eden hareketler
  • Belirli kelimelerden ya da konuşma ortamlarından kaçınma

Geçici akıcısızlık mı, kekemelik mi?

2-5 yaş arasındaki pek çok çocuk, düşünceleri kelimelerden hızlı ilerlediği için zaman zaman takılır, bütün kelimeyi tekrar eder ("ben ben ben gidiyorum"). Bu gelişimsel akıcısızlık genellikle gerginlik içermez ve çocuk bunu fark etmez. Ses ve hece tekrarlarının sık olması, bloklar, gerginlik ve eşlik eden hareketler ise kekemeliği düşündürür.

Nedenleri

Kekemeliğin nedeni tek bir etkene bağlanamaz. Güçlü bir genetik yatkınlık vardır ve beynin konuşmayı planlama ve zamanlama biçimindeki farklılıklar rol oynar. Kekemelik bir korku, travma ya da ebeveynin yanlış tutumu sonucu başlamaz; ancak stres ve heyecan takılmaları artırabilir.

Kendiliğinden geçer mi?

Kekemeliği başlayan çocukların önemli bir bölümü (yaklaşık dörtte üçü) birkaç yıl içinde kendiliğinden düzelir. Ancak hangi çocuğun düzeleceğini önceden bilmek mümkün değildir. Kekemelik 6-12 aydan uzun sürüyorsa, ailede kekemelik öyküsü varsa, çocuk kız değil erkekse ya da çocuk takılmalardan rahatsız oluyorsa erken değerlendirme önerilir.

Terapi yaklaşımları

  • Okul öncesi dönemde ailenin aktif rol aldığı, kanıta dayalı programlar
  • Konuşma hızını ve nefes-ses koordinasyonunu düzenleyen akıcılık şekillendirme teknikleri
  • Takılma anını daha rahat yönetmeyi öğreten kekemelik değiştirme teknikleri
  • Kaçınma davranışlarını ve kaygıyı azaltmaya yönelik çalışmalar

Ailelere öneriler

  • Çocuğunuz takıldığında sözünü tamamlamayın, sabırla bekleyin.
  • "Yavaş konuş", "nefes al" gibi uyarılardan kaçının.
  • Kendiniz daha sakin ve yavaş bir hızda konuşun.
  • Göz temasınızı koruyun; ne söylediğine odaklanın, nasıl söylediğine değil.

Kekemelik zekâ ya da kişilikle ilgili değildir. Doğru destekle kekemeliği olan bireyler rahat ve özgüvenli iletişim kurabilir.

Kekemelik TerapisiDkt. Şevval Zümra Öztürk ile kekemelik değerlendirmesi ve terapi süreci

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir uzmanın muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz. Kendiniz ya da yakınınız için bir dil ve konuşma terapistine danışınız.

Tüm yazılara dön

Benzer yazılar

Konuşma ve Ses Bozuklukları9 dk okuma

Öğretmenlerde Ses Kısıklığı: Nedenleri, Egzersizler ve Ses Terapisi

Öğretmenler ses bozukluğu açısından en riskli meslek gruplarından biridir. Bir dil ve konuşma terapisti gözünden öğretmenlerde ses kısıklığının nedenlerini, uyarı işaretlerini, sınıfta uygulanabilir stratejileri, günlük ses egzersizlerini ve ses terapisinin nasıl ilerlediğini anlattık.

Devamını Oku
Konuşma ve Ses Bozuklukları9 dk okuma

Evde Kekemelik Egzersizleri: Hangileri Gerçekten İşe Yarar?

Diyafram nefesinden yumuşak başlangıca, uzatılmış konuşmadan takılmadan çıkma tekniğine kadar evde uygulanabilecek kekemelik egzersizlerini; ne kadar, ne sıklıkla yapılacağını ve hangi alışkanlıkların işe yaramadığını adım adım anlattık.

Devamını Oku
Konuşma ve Ses Bozuklukları7 dk okuma

Kekemelikte Erken Müdahale Tedavi Başarısını Artırıyor

Kekemelik okul öncesi dönemde fark edilip desteklendiğinde terapiden alınan sonuçlar belirgin biçimde artar. Dil ve Konuşma Terapisti Dkt. Şevval Zümra Öztürk, erken müdahalenin neden bu kadar önemli olduğunu anlatıyor.

Devamını Oku