Evde rahatça konuşan ama okulda ya da yabancıların yanında hiç konuşamayan çocuklarda görülen seçici konuşmazlığı ve destek yollarını anlattık.
Bazı çocuklar evde ailesiyle neşeyle konuşurken okulda, parkta ya da misafirlerin yanında tek kelime edemez. Bu durum inatçılık ya da utangaçlık değil, seçici konuşmazlık (selektif mutizm) adı verilen bir kaygı bozukluğu olabilir.
Belirtiler
- Konuşabildiği hâlde belirli ortamlarda (genellikle okulda) sürekli olarak konuşamama
- Bu durumun en az bir ay sürmesi (okulun ilk ayı hariç)
- Konuşması beklendiğinde donma, göz temasından kaçınma
- İhtiyaçlarını baş sallama, işaret etme gibi yollarla anlatma
Nedenleri
Seçici konuşmazlık temelde bir kaygı durumudur. Mizaç olarak çekingen, yeni ortamlara uyumda zorlanan çocuklarda daha sık görülür. Bazı çocuklarda dil ya da konuşma güçlükleri, iki dillilik ya da yeni bir ülkeye taşınma kaygıyı artırabilir.
Nasıl destek olunur?
- Çocuğu konuşmaya zorlamayın, ödül ya da ceza ile baskı kurmayın.
- Konuşmayan çocuğun yerine sürekli cevap vermekten kaçının; ona konuşmadan katılabileceği yollar sunun.
- Öğretmenle iş birliği yapın; konuşma beklentisi olmayan etkinliklerle başlayın.
- Küçük ve kademeli adımlarla (fısıldama, bir arkadaşla konuşma) ilerleyin.
Terapi
Tedavide çocuk psikiyatrisi ve psikoloji desteği temeldir. Dil ve konuşma terapisti; eşlik eden dil güçlüklerini değerlendirir ve kademeli konuşma programlarında ekibin parçası olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir uzmanın muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz. Kendiniz ya da yakınınız için bir dil ve konuşma terapistine danışınız.
Tüm yazılara dön